wmodr.pl

WMODR >> Strona główna >> Artykuł na głównej stronie >>

O grypie ptaków

O grypie ptaków

Grypa ptaków (AI - Avian influenza), dawniej pomór drobiu (FP - Fowl plaque), należy do chorób zwierząt listy OIE jako niezwykle zakaźna i zaraźliwa choroba wirusowa drobiu, która może powodować śmiertelność do 100%. Patogenność wirusów jest bardzo zróżnicowana – na podstawie zdolności do wywołania choroby dzieli się je zasadniczo na 2 grupy. Wysoce zjadliwe wirusy (highly pathogenic avian influenza – HPAI) powodują grypę ptaków o ciężkim przebiegu, która jest ostrą chorobą ogólnoustrojową ze śmiertelnością dochodzącą do 100% u ptaków grzebiących. Do tej grupy należą niektóre podtypy H5 (np. H5N1) i H7. Wirusy HPAI mogą się namnażać w całym organizmie gospodarza i uszkadzać narządy ważne dla życia, co jest zwykle przyczyną śmierci. Drugą grupę tworzą liczne wirusy charakteryzujące się małą zjadliwością (low pathogenic avian influenza – LPAI) i należą one do wszystkich podtypów, w tym również H5 i H7.

Zakażone ptaki wydalają wirus w dużych ilościach przede wszystkim z:

  • kałem
  • wydzieliną z oczu
  • wydzieliną z dróg oddechowych
  • wydychanym powietrzem.

Na zakażenie wirusami grypy ptaków podatne są prawie wszystkie gatunki ptaków zarówno domowych (drób), jak i dzikich wolno żyjących, jednak stopień wrażliwości poszczególnych gatunków jest zróżnicowany:

  •  kury i indyki - duża wrażliwość na zakażenie, występowanie klinicznej postaci choroby;
  • kaczki i gęsi - wrażliwość na zakażenie wszystkimi szczepami wirusa AI, ale tylko niektóre bardzo zjadliwe wirusy wywołują kliniczną postać choroby. Drób wodny uważa się za potencjalny rezerwuar i źródło wirusa dla drobiu;
  • perliczki, przepiórki, bażanty i kuropatwy - wrażliwość podobna jak u kur i indyków;
  • strusie - u strusi występują objawy oddechowe i nerwowe, biegunka, osłabienie i upadki 20-30%. Emu jest mniej wrażliwe, nie występują objawy kliniczne ani upadki;
  • ptaki trzymane w klatkach, włączając papugowate i śpiewające - wirusy AI izolowane na całym świecie od dzikich i egzotycznych ptaków nie były dotąd stwierdzane u ptaków trzymanych w klatkach.

Wirus grypy ptaków może zachowywać aktywność w środowisku kurnika przez 5 tygodni, zatem istotne jest przy podejrzeniu lub stwierdzeniu choroby, zabezpieczenie pomieszczeń, sprzętu, nawozu oraz dokładne ich oczyszczenie i odkażenie. Wirusy grypy są wrażliwe na powszechnie stosowane środki dezynfekcyjne oraz detergenty. Niszczy go również obróbka termiczna (smażenie, gotowanie).

Drogi zakażenia

Zakażenie następuje głównie drogą oddechową i pokarmową. Najbardziej prawdopodobnym źródłem zakażenia drobiu domowego jest bezpośredni lub pośredni kontakt z wędrującymi ptakami dzikimi, zwykle ptactwem wodnym. Rozprzestrzenienie wirusa może następować również poprzez zanieczyszczoną paszę, wodę, nawóz, ściółkę, sprzęt i środki transportu. Bardzo ważną rolę w rozprzestrzenianiu wirusa grypy ptaków odgrywa człowiek, który poprzez zanieczyszczone ubranie, obuwie, sprzęt i produkty może przyczynić się do rozprzestrzeniania choroby.

Transmisja wirusa z drobiu na człowieka, w niemal wszystkich przypadkach występuje podczas bliskiego, bezpośredniego kontaktu z zakażonymi zwierzętami. Ryzyko zakażenia niesie także kontakt z odchodami i wydzielinami drobiu oraz powierzchniami nimi zanieczyszczonymi, a także z surowym mięsem, pozyskanym poza nadzorem weterynaryjnym (ubój, patroszenie i porcjowanie mięsa, zwłaszcza w domowych warunkach). Dotychczas nie odnotowano zakażenia ludzi wirusem grypy ptaków drogą pokarmową.

Zagrożenie dla ludzi

Wirus ptasiej grypy A(H7N9) przenoszony jest sporadycznie na ludzi poprzez bliski kontakt z ptakami, w tym drobiem. Większość przypadków u ludzi notowano na terenach wiejskich. Zgodnie z dostępnymi danymi ocenia się, iż nadal istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia kolejnych sporadycznych przypadków zakażeń ludzi wirusem ptasiej grypy A (H7N9) w Chinach i państwach sąsiadujących. Ryzyko rozprzestrzeniania się choroby u ludzi w następstwie przywleczenia zachorowań na teren Europy uznawane jest za bardzo niskie. Transmisja wirusa ptasiej grypy pomiędzy ludźmi jest w chwili obecnej ograniczona.

Biorąc jednak pod uwagę ewolucyjne pochodzenie wirusów oraz generalnie dużą zmienność wirusów grypy, wskazana jest pewna ostrożność, szczególnie u osób zawodowo mających kontakt z drobiem i ptakami dzikimi. Zaleca się stosowanie rutynowych zasad higieny, takich jak mycie rąk ciepłą wodą z mydłem oraz unikanie bezpośredniego kontaktu z drobiem chorym, padłym ptactwem dzikim oraz przedmiotami, na których znajdują się ślady ptasich odchodów.

Wirus szybko ginie w produktach drobiarskich poddanych obróbce termicznej.

WIĘCEJ INFORMACJI O GRYPIE PTAKÓW