WMODR >> Informacje branżowe >> Produkcja zwierzęca >> Trzoda chlewna >>

Zasady prawidłowego żywienia świń

Zasady prawidłowego żywienia świń

Zasdy prawidłowego żywienia świń
Każdy rodzaj i kierunek produkcji zwierzęcej jest związany z wieloma procesami przemiany materii i energii, które dzielą się na procesy dotyczące bytu zwierząt i produkcji. Procesy
bytowe i produkcyjne są dokładnie poznane, jednak ze względów praktycznych ujmowane są łącznie.
Zapotrzebowanie    bytowe. Przez    zapotrzebowanie    bytowe należy  rozumieć ilość składników pokarmowych, które zwierzę potrzebuje do utrzymania organizmu przy życiu i w sprawności fizjologicznej. Jest ono uzależnione od wielu czynników: wielkości zwierzęcia, temperatury otoczenia, wieku, płci i gatunku. Małe zwierzęta mają proporcjonalnie większą
powierzchnię ciała w stosunku do swojej masy i są bardziej ruchliwe, przez co wzrasta ich zapotrzebowanie  bytowe. Zwierzęta młode mają większe potrzeby bytowe ze względu na szybszą  przemianę  materii  i  większą  ruchliwość.  Także  samce  mają  wyższe zapotrzebowanie bytowe niż samice. Zapotrzebowanie na białko, w przeliczeniu na 100 kg masy   ciała,   maleje   wraz   ze   zwiększa niem  się   masy   ciała   zwierzęcia.
Zapotrzebowanie  produkcyjne. Przez  zapotrzebowanie  produkcyjne  należy  rozumieć tę ilość  składników  pokarmowych,  które  służą  do  produkcji  mięsa  i  tłuszczu  u  zwierząt rosnących, mleka
- u macior, nasienia
-u knurów itp.
Łączne dobowe zapotrzebowanie zwierzęcia, wyrażone ilością energii, białka, składników mineralnych,  witamin,  aminokwasów  i  innych  składników  pokarmowych  (tłuszcz,  skrobia,
laktoza,  włókno),  nazywamy normą   żywieniową.  Polskie  „Normy  żywienia  świń” uwzględniają zapotrzebowanie  wyrażone  w  energii  metabolicznej,  białku  ogólnym  i strawnym, aminokwasach (lizyna, metionina + cystyna, treonina, tryptofan), tłuszczu, włóknie surowym, skrobi, laktozie (u prosiąt), makroelementach (wapń, fosfor ogólny, fosfor strawny,
sód),  mikroelementach  żelazo,  cynk,  mangan,  miedź,  jod,  selen,  kobalt,  molibden)  i witaminach  A,  D3,  E,  K3,  B1,  B2,  B6,  B12,  biotyna  H,  cholina, kwasy:  foliowy,  nikotynowy  i
pantotenowy). Zestaw  pasz,  który  zawartością  składników  pokarmowych  odpowiada  określonej  normie żywieniowej, nazywamy dawką pokarmową. Przy doborze pasz do dawki pokarmowej bierze
się  pod  uwagę  zdrowotność,  wartość  biologiczną,  właściwości  dietetyczne,  specyficzne działanie na ilość i jakość uzyskiwanego produktu oraz koszt paszy. Dobre
ułożenie dawki pod względem ilościowym i jakościowym wpływa na jej wykorzystanie i na zdrowie zwierząt.
Jakie pasze w żywieniu trzody chlewnej. W   produkcji   drobnotowarowej,   przeważa   tradycyjne   żywienie   świń z  udziałem okopowych  (ziemniaków  i  buraków),  kiszonek,  zielonek  i  siana,  pasz pochodzących  z przemysłu  rolno-spożywczego  (mleko  odtłuszczone,  maślanka,  serwatka),  śruty  zbożowe (pszenica, jęczmień, pszenżyto, żyto). Obecnie ta sytuacja znacznie się zmienia i część tych surowców  zostaje  zastąpiona  produktami  o  wyższej  wartości  pokarmowej  takimi  jak: poekstrakcyjna śruta sojowa, rzepakowa i lniana, otręby i mączki pastewne, mączki rybne i a
do niedawna także zwierzęce) i rośliny strączkowe (bobik, łubin, groch, peluszka) wpływając tym samym na skrócenie długości tuczu trzody chlewnej. Gotowe pasze produkowane w
naszych gospodarstwach zazwyczaj są uzupełniane dodatkiem mieszanek uzupełniających (koncentraty i superkoncentraty białkowe).
W    fermach    przemysłowych    i    wielkotowarowych    oraz    w    gospodarstwach specjalistycznych  są  stosowane  mieszanki  pełnoporcjowe  sypkie  i  granulowane.
Pozwala to na pełną mechanizację i automatyzację zadawania pasz i upraszcza technologię produkcji. Mieszanki pełnoporcjowe dzięki koncentracji energii i białka oraz ustabilizowanej
wartości pokarmowej dają lepsze efekty, szczególnie u rosnących świń, a ich stosowanie ułatwia  i  upraszcza  pracę  przy  obsłudze  zwierząt,  co  pozwala  na  znaczne  ograniczenie
robocizny. Mieszanki  pełnoporcjowe,  nazywane  także  pełnodawkowymi,  stanowią  wyłączną  oprócz wody paszę w żywieniu zwierząt. Mieszanki uzupełniające (superkoncentraty i koncentraty
białkowe) przy tradycyjnym żywieniu stanowią uzupełnienie pasz gospodarskich i produktów ubocznych  przemysłu  rolno-spożywczego.  Służą  głównie  do  produkcji  mieszanek pełnoporcjowych.
Superkoncentraty  zawierają  na  ogół  więcej  białka  ogólnego.  Są  przewidziane  dla gospodarstw  lub  mieszalni  pasz,  które  oprócz  ziarna  zbóż  dysponują  śrutami poekstrakcyjnymi lub nasionami roślin strączkowych. Ich udział w mieszankach wynosi 10 %, stąd  potoczna  nazwa  superkoncentraty  "dziesięcioprocentowe".  Koncentraty  w  swoim składzie zawierają zestaw składników, który całkowicie uzupełnia ziarno zbóż w mieszance, stąd dodatkowa nazwa koncentraty pełne. Ich udział w mieszankach pełnopor cjowych waha się w granicach 10-17.5 % a w mieszankach uzupełniających do 35 %.Używając  mieszanek  uzupełniających  dużą  uwagę  powinniśmy przykładać do odpowiedniego  wymieszania  surowców  (im  mniejszy  udział  %  koncentratu  tym  lepsze powinno  być wymieszanie  komponentów).  Przy  stosowaniu  nieodpowiednio  wymieszanej paszy  może  dochodzić  do  ciężkich  zatruć  i  powikłań  pokarmowych.  Przy  stosowaniu koncentratów i superkoncentratów należy pamiętać o: rozdrobnieniu paszy -surowce nie powinny być zbyt grubo ani zbyt drobno zmielone, gruba struktura obniża strawność i wykorzystanie, zbyt drobne zmielenie może prowadzić do powstawania niestrawnych grud, które po przejściu do jelit mogą być powodem ciężkich schorzeń pokarmowych dawkowaniu - częstym błędem jest stosowanie innych niż zalecane udziałów koncentratów w przy mieszankach sporządzanych we własnym zakresie. Mniejsza ilość koncentratu wydłuża tucz, obniża mięsność, zwiększa zużycie paszy. Nadmiar koncentratu zwiększa emisję szkodliwych gazów, podnosi ryzyko wystąpienia schorzeń przewodu pokarmowego, obniża odporność organizmu.