Wymogi Programu azotanowego - plan nawożenia azotem

Wymogi Programu azotanowego - plan nawożenia azotem

W lipcu 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie „Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu”. Rozporządzenie to zobowiązuje producentów rolnych do przestrzegania określonych w nim wymogów, w tym do sporzadzania planów nawozenia azotem.

Spełnienie wymogów programu azotanowego kontrolują pracownicy Wojewódzkich Inspekcji Ochrony Środowiska (WIOŚ). Za nieprzestrzeganie przepisów inspektorzy będą mogli dokonać pouczenia lub nałożyć kary określone w ustawie Prawo wodne. Oprócz nałożenia kary producenci rolni zostaną zobowiązani do usunięcia uchybień. Kontrole rozpoczęli także pracownicy ARiMR. Sprawdzają oni przestrzeganie zasad wzajemnej zgodności (znanej też jako cross-compliance), których spełnianie jest podstawą wypłacenia w całości płatności obszarowych.


Posiadanie przez producentów rolnych planów nawożenia azotem jest jednym z elementów programu azotanowego. Znaczna część rolników,  w bieżacym roku, po raz pierwszy sporządza plan nawożenia azotem.

Do posiadania planu nawożenia azotem zobowiązany jest producent rolny, który:

  • prowadzi chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2 000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior lub,
  • posiada gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 100 ha użytków rolnych lub
  • prowadzi uprawy intensywne na gruntach ornych o powierzchni powyżej 50 ha (ich lista została określona w załączniku nr 7 do „Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu”) lub
  • utrzymuje obsadę zwierząt większą niż 60 DJP według stanu średniorocznego lub
  • nabył nawóz naturalny lub produkt pofermentacyjny od rolnika, który prowadzi chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2 000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior, lub od podmiotu importującego.
    Gospodarstwa posiadające równo lub powyżej 10 ha użytków rolnych lub utrzymujące zwierzęta w liczbie równej lub większej 10 DJP wg stanu średniorocznego mają obowiązek przestrzegać wyliczonych maksymalnych dawek azotu dla upraw lub posiadania planu nawożenia azotem.

Plan nawożenia azotem sporządza się odrębnie dla każdej działki rolnej i przechowuje w gospodarstwie rolnym przez okres 3 lat od dnia zakończenia nawożenia wykonanego na podstawie tego planu. Rolnik, który jest obowiązany do opracowania planu nawożenia azotem, nie może stosować wyższych dawek niż wynikające z tego planu.

Dodatkowo podmioty prowadzące chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2 000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior, opracowując plan nawożenia azotem muszą zwrócić uwagę, aby był on sporządzony zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej, na podstawie składu chemicznego nawozów oraz potrzeb pokarmowych roślin i zasobności gleb, uwzględniających stosowane odpady i nawozy. Ponadto muszą oni doręczyć kopię tego planu wójtowi (burmistrzowi lub prezydentowi miasta) oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska wraz z uzyskaną wcześniej pozytywną opinią okręgowej stacji chemiczno-rolniczej.


Doradcy Warmińsko-Mazurskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Olsztynie świadczą odpłatnie usługi w zakresie sporządzania planów nawożenia azotem. Zapraszamy do naszych Powiatowych Zespołów Doradztwa Rolniczego oraz do Oddziału w Olecku i siedziby Centrum w Olsztynie.

Opracowanie: Elżbieta Kaczyńska