Rok 2026 przynosi rolnikom z Warmii i Mazur istotne zmiany, przede wszystkim w obszarze finansowej odpowiedzialności za błędy w nawożeniu. Choć same zasady ,,elastycznego terminu’’ pozostają zbliżone do tych z lat ubiegłych, to koszt ich nieprzestrzegania znacząco wzrósł.
Wyższe kary od 1 stycznia 2026
Warto zachować czujność, ponieważ rok 2026 to czas zaktualizowanych, wyższych stawek kar za naruszenie programu azotanowego. To najważniejsza zmiana. Za stosowanie nawozów niezgodnie z programem azotanowym lub planem nawożenia (np. zbyt wczesny wyjazd w pole bez spełnienia warunków pogodowych), maksymalna stawka kary wzrosła do 3 042,25 zł.
- błędy w dokumentacji (brak planu nawożenia) mogą kosztować do ok. 760 zł.
- niewłaściwe przechowywanie nawozów naturalnych to ryzyko kary do 4 563,37 zł.
Obwieszczenie Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości maksymalnych stawek opłaty za naruszenie „Programu azotanowego” w 2026 roku dostępne jest pod linkiem:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP20250001047/O/M20251047.pdf
Kiedy można ruszyć w pole? (elastyczny termin nawożenia)
Standardowy termin rozpoczęcia nawożenia to 1 marca, ale dzięki ,,elastycznemu terminowi’’ możecie Państwo zacząć już w lutym, jeśli:
- dla roślin ozimych i użytków zielonych średnia dobowa temperatura powietrza przez 5 dni z rzędu przekroczy 3°C;
- dla pozostałych upraw średnia dobowa temperatura przez 5 dni z rzędu przekroczy 5°C.
Gdzie sprawdzić gotowość? Nie musicie sami mierzyć temperatury. Decydujące są mapy publikowane codziennie (od 1 lutego) przez IMGW-PIB na stronie https://agrometeo.imgw.pl/html/kryterium_wczesniejszego_terminu_nawozenia.html. Jeśli Twój powiat na Warmii lub Mazurach zaświeci się na żółto, lub zielono, masz zielone światło na wjazd w pole.
Żelazne zakazy niezależnie od daty
Nawet jeśli kalendarz i temperatura pozwalają na nawożenie, kategorycznie zabrania się stosowania nawozów na glebach:
- zamarzniętych (wyjątek: dopuszcza się nawożenie rano, gdy gleba rozmarza w ciągu dnia);
- przykrytych śniegiem;
- zalanych wodą lub nasyconych wodą (zastoiska).
Specyfika regionu Warmii i Mazur
Ze względu na północno-wschodnie położenie, nasz region często osiąga progi temperaturowe później niż zachód Polski. Warto jednak monitorować mapy IMGW już od początku lutego, gdyż prognozy na 2026 rok przewidują temperatury w granicach normy wieloletniej, co może przynieść okresowe ocieplenia sprzyjające wczesnej wegetacji.
Co warto zrobić teraz?
W związku z zaostrzeniem kar, kluczowe jest posiadanie aktualnego Planu Nawożenia Azotem (jeśli wielkość gospodarstwa lub struktura zasiewów go wymaga) oraz rzetelne prowadzenie ewidencji zabiegów agrotechnicznych.
Jesienne terminy i wyjątki dla Warmii i Mazur
Warmia i Mazury charakteryzują się często dłuższą wegetacją jesienną, co sprawia, że sztywne daty bywają problematyczne. W 2026 roku obowiązują następujące terminy graniczne dla gruntów ornych:
| Rodzaj nawozu | Termin podstawowy |
Wyjątek niekorzystna pogoda |
Wyjątek późne przedplony |
| Mineralny i naturalny płynny | do 20 października* | do 30 listopada | do końca jesieni (maks 30 kg N/ha) |
| Naturalny stały | do 31 października | do 30 listopada | do końca jesieni |
*W niektórych gminach regionu (zależnie od załączników do programu) termin ten może być przesunięty na 15 lub 25 października.