Najważniejszą zmianą jest uruchomienie nowej interwencji dotyczącej torfowisk i obszarów podmokłych, a także formalne przejście części zobowiązań PROW 2014-2020 do systemu PS WPR 2023-2027. Zmiany te mają uprościć zasady, zwiększyć dostępność wsparcia i lepiej chronić cenne zasoby przyrodnicze.
Najważniejsza nowość 2026 roku – interwencja 8 – ochrona torfowisk i obszarów podmokłych
Od 15 marca 2026 r. rolnicy mogą składać wnioski w ramach nowej interwencji RŚK, która wynika z możliwości finansowania działań związanych z normą GAEC 2. Norma ta – jak przypomina broszura warunkowości - obejmuje m.in.:
- zakaz wydobywania torfu,
- zakaz budowy i odnawiania rowów i instalacji drenujących do odwaniania,
- odprowadzania wody z terenu.
Interwencja 8 obejmuje 3 warianty:
- wariant 1 – TUZ: rekompensata za przestrzeganie GAEC 2 na trwałych użytkach zielonych (581 zł/ha),
- wariant 2 – grunty orne: rekompensata za przestrzeganie GAEC 2 na GO (627 zł/ha),
- wariant 3 – przekształcanie GO w TUZ: wsparcie wieloletnie na 5 lat (2 387 zł/ha).
To pierwsza interwencja, która bezpośrednio wynagradza rolników za ochronę gleb organicznych i utrzymanie naturalnej retencji wodnej.
Interwencje 1 i 2 – ochrona cennych siedlisk i gatunków na obszarze Natura 2000 i poza obszarem Natura 2000
Brak zmian w 2026 roku.
Interwencje te obejmują ochronę obszarów siedliskowych oraz obszarów ptasich.
Wymogi dotyczą m. in.: terminów koszenia, ekstensywnego wypasu i ograniczenia zabiegów agrotechnicznych.
Stawki płatności (w zależności od wariantu) wynoszą od 912zł/ha do 1 612 zł/ha.
Interwencja 3 – ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na obszarze Natura 2000
Brak zmian w 2026 roku.
Wymogi obejmują odpowiednią liczbę pokosów, ekstensywny wypas oraz dostosowanie terminów użytkowania do potrzeb ochrony przyrody.
Stawka płatności 836 zł/ha.
Interwencja 5 – zasoby genetyczne roślin
Zmiana od 15 marca 2026 r.
Lista gatunków marginalnych zostaje rozszerzona o trzy nowe rośliny:
- pszenicę orkisz jarą,
- mietlicę białawą,
- stokłosę uniolowatą.
Warunkowość a interwencje RŚK – najważniejsze ułatwienia
Zmiany wynikające z Omnibusa III obejmują m. in.:
- zwolnienie gospodarstw do 10 ha z kontroli i kar warunkowości,
- zwolnienie gospodarstw do30 ha UR z kontroli GAEC 7,
- automatyczne uznanie gospodarstw ekologicznych za spełniające GAEC 1, 3, 4, 5, 6 i 7 na działkach ekologicznych,
- zniesienie tzw. „kar wstecznych”.
To oznacza mniej formalności i mniejsze ryzyko sankcji dla wielu gospodarstw.
Kontynuacja zobowiązań PROW 2014-2020 – jak to działa w 2026 roku?
Dotychczasowe zobowiązania z PROW 2014-2020 – pakiet 1, pakiet 4 i pakiet 5 – nie będą już rozliczane w starym systemie PROW, tylko zostaną przeniesione do nowego systemu PS WPR 2023-2027. Oznacza to, że:
- pakiet 1 stanie się Interwencją 9 – Rolnictwo zrównoważone,
- pakiet 4 stanie się Interwencją 10 – Cenne siedliska i ptaki na Natura 2000,
- pakiet 5 stanie się Interwencją 11 – Cenne siedliska poza Naturą 2000.
Dla rolnika najważniejsze jest to, że nie zaczyna nowego zobowiązania, tylko kontynuuje to, które już realizuje – ale w nowych przepisach.
Co musi zrobić rolnik? Rolnik ma dwie możliwości:
- Chce kontynuować zobowiązanie:
Wtedy:
- Składa wniosek kontynuacyjny w kampanii 2026,
- Jego zobowiązanie automatycznie przechodzi do odpowiedniej interwencji (9, 10 lub 11),
- Dalej realizuje je na takich samych zasadach jak dotychczas.
- Nie chce kontynuować zobowiązania:
Wtedy:
- Składa oświadczenie o braku akceptacji dostosowania do PS WPR,
- Robi to w tym samym terminie, w którym składa się wnioski o dopłaty,
- Zobowiązanie kończy się z dniem 14 marca 2026 roku,
- Nie ma żadnych kar ani zwrotów za poprzednie lata.
A co jeśli rolnik nie złoży ani wniosku kontynuacyjnego, ani oświadczenia?
Wtedy:
- Zobowiązanie nie będzie kontynuowane,
- Rolnik nie dostanie płatności za 2026 r.,
- Ale nie będzie musiał niczego zwracać,
- Jednocześnie nie będzie mógł rozpocząć nowego 5-letniego zobowiązania RŚK w kampanii 2026 roku.
Zapraszamy rolników do kontaktu z naszymi doradcami – chętnie wyjaśnimy szczegóły, doradzimy w wyborze interwencji i pomożemy złożyć wniosek w tegorocznej kampanii.