Przypominamy, że od 1 grudnia do końca lutego obowiązuje zimowy zakaz stosowania nawozów naturalnych i mineralnych na gruntach rolnych. Zakaz ten, został wprowadzony w Polsce w ramach programu azotanowego obowiązującego od 2018 roku, wynika z przepisów praw wodnego i zaleceń dobrej praktyki rolniczej. Jego celem jest ochrona wód przed zanieczyszczeniem azotanami oraz ograniczenie strat składników pokarmowych w okresie, gdy rośliny nie pobierają azotu.
Co konkretnie obowiązuje od 1 grudnia?
- Zakaz stosowania nawozów naturalnych i mineralnych zawierających azot na gruntach ornych, trwałych użytkach zielonych i uprawach wieloletnich.
- Bezwzględny zakaz nawożenia na glebach: zamarzniętych, zalanych wodą, nasyconych wodą, pokrytych śniegiem.
- Obowiązek bezpiecznego przechowywania nawozów naturalnych (obornik, gnojowica, gnojówka) w szczelnych zbiornikach lub na płytach obornikowych, tak by odcieki nie trafiły do gleby ani wód.
- Utrzymanie pasów buforowych zieleni przy ciekach wodnych i rowach melioracyjnych – bez nawożenia w tych strefach.
- Przygotowanie planu nawożenia na wiosnę – bilans azotu i fosforu, analiza gleby, dostosowanie dawek do potrzeb roślin i spodziewanych plonów.
Co to oznacza w praktyce dla gospodarstwa?
- Nawozy zastosowane zimą nie są efektywnie wykorzystywane przez rośliny i mogą zostać wymyte do wód.
- Straty składników pokarmowych to realne straty finansowe dla gospodarstwa.
- Przestrzeganie zasad pozwala uniknąć kar i jednocześnie poprawia jakość gleby oraz wód w regionie.
- Zima to dobry czas na przygotowanie dokumentacji i planu nawożenia na kolejny sezon.
Co zrobić teraz ? – lista kontrolna dla gospodarstwa
- Magazynowanie nawozów: płyty i zbiorniki muszą być szczelne, zabezpieczone przed przepełnieniem, z odprowadzeniem odcieków do zamkniętych zbiorników.
- Pryzmy obornika: tylko na utwardzonej, nieprzepuszczalnej nawierzchni, przykryte i kontrolowane, nie na skłonach ani przy ciekach wodnych.
- Odcieki: traktuj jak nawóz: zbieraj, magazynuj i wykorzystuj w dozwolonym okresie. Nigdy nie odprowadzaj do rowów.
- Ochrona pól: utrzymuj pasy zieleni przy ciekach. Zostaw resztki pożniwne, rozważ międzyplony lub okrywę zimową.
- Pogoda: wznawiaj nawożenie dopiero, gdy gleba jest rozmarznięta, nieprzesycona wodą i nie ma prognozy ulew.
Wiosenne nawożenie – najważniejsze zasady
- Start nawożenia: pierwsze dawki azotu stosuj dopiero, gdy gleba jest rozmarznięta, sucha i przepuszczalna. Termin dopasuj do fazy rozwojowej roślin i temperatury gleby.
- Precyzja dawek: opieraj się na wynikach badań gleby i planowanych plonach. Zamiast jednej dużej dawki wybierz podział na dawki początkowe i uzupełniające.
- Ograniczanie strat: nie nawóz tuż przed opadami. Przy nawozach płynnych stosuj aplikację doglebową, aby zmniejszyć utlenianie amoniaku.
- Dokumentacja: zapisuj termin, dawkę, pole i warunki pogodowe. To ułatwia kontrolę kosztów i planowanie kolejnych sezonów.
W naszym regionie, pełnym jezior i terenów o nachyleniu, ochrona wód to priorytet – dlatego warto stosować się do kilku dodatkowych zasad:
- Stosuj pasy buforowe i unikaj nawożenia na polach o wyraźnym spadku.
- Zimowo-wiosenne podtopienia zwiększają ryzyko spływu. Wstrzymaj zabiegi do czasu poprawy warunków glebowych.
- Dbaj o rowy i zbiorniki małej retencji. Regularnie oczyszczaj urządzenia melioracyjne, aby nie przenosiły odcieków nawozowych do wód.
Zimą nie nawozimy – dbamy o wodę i glebę, planujemy wiosnę.
Źródła:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230000244/O/D20230244.pdf
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240001087/T/D20241087L.pdf